Aşağıdaki öneriler yalnızca ev temizliği ve ortam düzeniyle ilgilidir. Sağlık, ilaç, beslenme, hareket güçlüğü ya da unutkanlık gibi konularda yönlendirme yapmaz. Bu tür durumlar için kişinin hekimine ya da bakım uzmanına başvurulmalıdır. Hizmetimiz de bir hasta veya yaşlı bakımı değil, temizlik ve hijyen desteğidir.
Önce zemin: düşme riskini azaltan temizlik alışkanlıkları
Evde düşmeler çoğunlukla zeminin ıslak, kaygan ya da dağınık olmasından kaynaklanır. Temizlik, bu riskleri azaltmanın en kolay yoludur.
- Zemini silince kurulayın. Islak paspas sonrası zemin kuruyana kadar yürünmemesi için kişiyi önceden bilgilendirin ya da temizliği evin başka bölümüne kaydırın.
- Cila ve parlatıcıyı abartmayın. Kayganlık yaratan ürünlerden, fazla cilalı zeminlerden kaçının. Mermer ve seramikte kaymaz uygulamalar için uzmana danışın.
- Halı ve kilim kenarlarını sabitleyin. Katlanan kenar takılma riskidir. Kaymaz alt altlık kullanılabilir.
- Kabloları toplayın. Uzatma kabloları yürüme yolundan uzak tutulmalıdır.
- Yolları açık tutun. Yatak odasından banyoya giden yolda eşya, çanta ve ayakkabı bırakmayın.
- Işık sağlayın. Koridor ve banyo lambalarının çalıştığından emin olun; ampul değişimi temizlik ziyaretlerinde kontrol listesine eklenebilir.
Banyo ve tuvalet
- Duş zemininde kaymaz bir mat bulunsun, düzenli yıkansın ve kurusun. Mat altında nem kalırsa küf oluşur.
- Zemini sabun artığından arındırın; sabun filmi kaygan bir tabaka oluşturur.
- Klozet ve lavaboyu haftada birkaç kez temizleyin.
- Havlu, diş fırçası bardağı ve sabunluğu düzenli yenileyin.
- Kireç ve küf için güvenli ürünleri kullanın; çamaşır suyu ve kireç çözücüyü asla karıştırmayın. Ayrıntılar hangi temizlik ürünleri karıştırılmamalı yazısında.
Sık dokunulan yüzeyler
Evde en çok el değen yerler, temizlikte öncelikli sıradadır. Aşağıdaki noktaları haftada en az iki kez, gerekirse her gün nemli bezle silin:
- Kapı kolları, dolap ve çekmece tutamakları
- Işık düğmeleri, uzaktan kumandalar, telefon
- Bastonun, yürüteçin ya da koltuk kolçaklarının tutma yerleri (üreticinin temizlik önerisine bakarak)
- Musluk kolları, tuvalet sifonu ve lavabo kenarları
- Buzdolabı kapağı ve masa üstü
Silmek için hafif nötr deterjan yeterlidir. Keskin kokulu ve güçlü ürünlerden kaçının; evde yaşayan kişi koku ya da öksürükten rahatsız olabilir. Böyle bir şikâyet olursa pencereyi açın, ürünü bırakın; sağlık yönünden bir konu varsa kişi hekimine danışmalıdır.
Mutfak ve buzdolabı
- Buzdolabını haftada bir kontrol edin; son kullanma tarihi geçmiş ve görünüşü bozulmuş ürünleri, sahibine sorarak ayıklayın.
- Dolabın raflarını ayda bir sabunlu suyla silin.
- Ocak çevresi ve tezgâhı her gün yağ ve kırıntıdan arındırın; ocak başı yağı hem kayganlık hem yangın riski doğurur.
- Çöp kovasını sık boşaltın. Bulaşık süngerini ve mutfak bezini sık değiştirin.
- Mutfak yağı için ayrıntılı yöntemleri blogdaki mutfak yağ temizliği yazımızda bulabilirsiniz.
Yatak odası ve tekstil
Çarşaf ve yastık kılıflarını haftada bir, havluları ise sık aralıkla değiştirin. Yatak ve yorganı havalandırın. Örtü, battaniye ve perdeleri mevsimde bir yıkayın. İdrar ya da dökülme gibi kazaları utandırmadan, hızlıca nötr deterjanla temizleyin; bu konularda tıbbi bir sorun varsa hekim yönlendirmesi esastır.
On dakikalık güvenlik turu
Her temizlik ziyaretinin sonunda kısa bir tur atın ve şunlara bakın:
- Islak kalan zemin, damlayan musluk ya da sızıntı var mı?
- Giriş ve koridorda ayakkabı, çanta, kutu gibi engeller kaldı mı?
- Halı kenarları ve paspaslar düz mü?
- Banyo ve koridor lambaları çalışıyor mu?
- Merdiven ve basamak kenarları temiz ve kuru mu?
- Çöpler çıkarıldı mı, buzdolabında bozuk ürün kaldı mı?
Bir sorun görürseniz (kırık fayans, gevşemiş korkuluk, kopmuş kablo) bunu temizlikle çözmeye çalışmayın; aileye bildirin ve usta çağırılmasını önerin.
Koku ve havalandırma
Kapalı kalan evlerde koku birikebilir. Kaynağı bulup temizlemek (çöp, buzdolabı, çamaşır sepeti, lavabo sifonu) oda spreyinden daha etkilidir. Her gün birkaç dakika çapraz havalandırma yapın; hava akımı kişiyi rahatsız ediyorsa onun bulunmadığı odadan başlayın.
Örnek haftalık program
- Her gün: Mutfak tezgâhı, lavabo, çöp, sık dokunulan yüzeyler ve kuru zemin kontrolü.
- Haftada bir: Zemin temizliği, banyo/tuvalet, çarşaf değişimi, buzdolabı kontrolü.
- Ayda bir: Dolap içleri, buzdolabı derin temizliği, cam, süpürgelik, mobilya arkası.
Kendi evinizde uygulamak için ev temizliği kontrol listesini kullanabilirsiniz. Daha genel bir takvim için haftalık ve aylık ev temizlik programı yazısına bakın.
Temizliği saygılı bir şekilde yürütmek
- Evin sahibine sormadan eşya atmayın, yer değiştirmeyin; alışkın olduğu düzen güvenlik hissidir.
- İlaçlara, belgelere ve kişisel eşyalara dokunmayın; ilaç kutuları ve belge yerleri aile tarafından düzenlenmelidir.
- Temizlik saatini kişiye uygun seçin; dinlenme saatlerinde gürültü yapmayın.
- Güçlü koku ve toz oluşturan işlerde ortamı havalandırın.
- Mümkünse temizliğe hep aynı kişilerin gelmesi sağlansın; tanıdık yüzler yaşlı kişi için güven ve alışkanlık demektir. Ziyaret saatini önceden haber vermek de kişinin hazırlıklı olmasını sağlar.
Ne zaman dışarıdan temizlik desteği alınmalı?
Aile uzakta yaşıyorsa ya da kişi ağır işlerde zorlanıyorsa, haftalık veya iki haftada bir gelen bir ekip evi güvenli ve düzenli tutabilir. Yaşlı evi temizlik desteği hizmetimiz yalnızca temizlik ve hijyen düzenini kapsar. Hasta bakımı, refakat, ilaç yönetimi ya da banyo yaptırma gibi işleri yapmaz. Çivril ve çevresinde düzenli temizlik planı için ücretsiz keşif ve teklif almak üzere arayabilirsiniz.